Zęby mleczne u dzieci — jak o nie dbać

Zęby mleczne u dzieci wymagają opieki, mimo że kiedyś wypadną. Próchnica może powodować ból oraz utrudniać jedzenie i sen. Pielęgnacja od pierwszego zęba pomaga budować nawyki, a wizyty pozwalają wcześniej zauważyć problemy.

Kiedy pojawiają się mleczaki

Pierwszy ząb często wyrzyna się około szóstego miesiąca, ale niektóre dzieci ząbkują wcześniej, a inne po pierwszych urodzinach. Większość ma komplet mleczaków w wieku dwóch–trzech lat.

Zwykle pojawiają się kolejno:

1. Siekacze przyśrodkowe, często najpierw dolne.
2. Siekacze boczne, obok środkowych.
3. Pierwsze trzonowce.
4. Kły, między siekaczami a trzonowcami.
5. Drugie trzonowce.

To orientacyjna kolejność, nie sztywny harmonogram. Ząbkowanie może powodować tkliwość dziąseł i rozdrażnienie, ale niektóre zęby pojawiają się bez większego dyskomfortu. Jeśli coś Cię niepokoi, zapytaj dentystę. Poradnik NHS opisuje typowe objawy i przebieg.

Dlaczego mleczaki potrzebują leczenia

Ząb mleczny z próchnicą trzeba ocenić. Czekanie, aż wypadnie, może oznaczać ból lub infekcję. Jeśli dziecko skarży się na ząb albo zauważysz zmianę, umów wizytę zamiast czekać na rutynową kontrolę.

Nie wszystkie problemy widać w domu. Dentysta sprawdza stan zębów i pomaga przy trudnościach z myciem czy jedzeniem. Więcej informacji zawierają brytyjskie zalecenia dotyczące zdrowia jamy ustnej dzieci.

Zacznij szczotkowanie od pierwszego zęba

Używaj małej, miękkiej szczoteczki i pasty z fluorem. Myj zęby dziecka dwa razy dziennie przez około dwie minuty, w tym przed snem.

• Przed trzecimi urodzinami: cienka smuga pasty z co najmniej 1000 ppm fluoru, chyba że dentysta zaleci wyższe stężenie.
• W wieku 3–6 lat: ilość wielkości ziarnka grochu, 1000–1500 ppm fluoru.
• Od ukończenia 7 lat: pasta z 1350–1500 ppm fluoru.

Pomagaj dziecku przynajmniej do ukończenia siedmiu lat. Ucz wypluwania pasty bez płukania ust i nie pozwalaj jeść jej z tubki. To zalecenia zgodne z poradnikiem NHS.

Przeczytaj też o wyborze pasty i zachęcaniu do szczotkowania.

Karmienie i napoje

Ograniczaj słodkie jedzenie i napoje. Nie wlewaj soków ani słodzonych napojów do butelki niemowlęcia.

Karmienie piersią ma korzyści zdrowotne i jest wspierane przez brytyjskie zalecenia. Nie zwalnia jednak z dbania o zęby po ich pojawieniu się. Nie ma ogólnej rekomendacji, by dla ochrony zębów unikać mleka matki lub mleka modyfikowanego.

Jeżeli karmienie przypada przed snem, staraj się szczotkować możliwie blisko pory spania. Obawy omów z dentystą lub pielęgniarką środowiskową, zamiast zmieniać karmienie na podstawie ogólnego artykułu. Brytyjskie zalecenia żywieniowe dla zdrowia jamy ustnej uwzględniają karmienie piersią, butelką i wieczorną rutynę.

Regularne wizyty

Zabierz dziecko do dentysty po pojawieniu się pierwszych mleczaków albo przed pierwszymi urodzinami. Kolejny termin zależy od potrzeb dziecka. Dentysta oceni również, czy wskazany jest lakier fluorkowy.

Jeśli dziecko się boi, powiedz o tym przy umawianiu wizyty. Pomocny może być poradnik o lęku przed dentystą.

Jak leczy się próchnicę mleczaka

Leczenie zależy od zęba, rozległości ubytku i możliwości współpracy dziecka. Niekiedy stosuje się wypełnienie lub koronę, a czasem ząb trzeba usunąć. Dentysta wyjaśni dostępne opcje i sposób wsparcia dziecka.

Profilaktyka i leczenie istniejącego ubytku mają różne cele. Powłoka ochronna nie zastępuje oceny bolesnego lub zniszczonego zęba. Główne metody opisuje poradnik Guy's and St Thomas'.

Jeśli potrzebujesz pomocy, umów konsultację.