Urazy zębów mlecznych: co powinni zrobić rodzice?

Upadek lub uderzenie może ukruszyć, rozchwiać albo przemieścić ząb mleczny, a także uszkodzić wargi i dziąsła. Często dotyczy to zębów przednich. Nawet gdy dziecko szybko się uspokoi, badanie stomatologiczne pozwala wykryć urazy, których początkowo nie widać.

Nigdy nie wkładaj wybitego zęba mlecznego z powrotem do zębodołu. Można w ten sposób uszkodzić rozwijający się pod nim ząb stały. To inne zalecenie niż pierwsza pomoc przy wybiciu zęba stałego.

Co zrobić od razu?

Uspokój dziecko i sprawdź, czy nie ma innych obrażeń. Jeśli ma trudności z oddychaniem, jest nieprzytomne lub trudno je obudzić po wypadku, dzwoń pod 999. Poważne urazy głowy lub twarzy wymagają oceny medycznej, nie tylko dentystycznej.

Przy krwawieniu z jamy ustnej delikatnie przytrzymaj przy ranie czysty gazik lub materiał, cały czas pilnując dziecka. Nie zostawiaj luźnego materiału w ustach małego dziecka. Obfite lub nieustępujące krwawienie wymaga pilnej pomocy.

Nie poruszaj zębem, aby sprawdzić jego ruchomość, i nie próbuj wciskać przemieszczonego mleczaka na miejsce. Szybko skontaktuj się z dentystą; wybity, wbity w dziąsło, przemieszczony lub bardzo ruchomy ząb wymaga pilnej porady stomatologicznej. Jeśli nie możesz dotrzeć do dentysty dyżurnego, pomoc uzyskasz przez NHS 111.

Powiedz dentyście, że zęba brakuje, nawet jeśli nie możesz go znaleźć. Mógł zostać wbity w dziąsło; trzeba też ustalić, co stało się z brakującymi fragmentami. Nie zakładaj, że po prostu wypadł.

Jakie urazy mogą wystąpić?

Złamanie korony uszkadza część zęba widoczną nad dziąsłem. Może oznaczać niewielkie ukruszenie albo głębsze złamanie odsłaniające wrażliwe tkanki. Ząb może też stać się tkliwy lub ruchomy, mimo że nie wygląda na złamany.

Inne urazy przesuwają ząb na bok, wbijają go głębiej w dziąsło albo częściowo wysuwają z zębodołu. Całkowita utrata zęba z zębodołu to wybicie. Jednocześnie mogą pojawić się stłuczenia i rany warg, dziąseł lub języka.

Jeśli nie wiesz, czy uszkodzony ząb jest mleczny, czy stały, natychmiast zasięgnij porady dentystycznej. Zęby stałe wymagają innego postępowania, a przy wybiciu zęba stałego liczy się czas.

Co zrobi dentysta?

Dentysta oceni ząb, zgryz i okoliczne tkanki oraz wykona zdjęcia RTG, jeśli są potrzebne. Leczenie zależy od urazu, wieku dziecka i ryzyka dla rozwijającego się zęba stałego.

Niewielkie ukruszenie można wygładzić lub odbudować. Część urazów obserwuje się podczas gojenia, inne wymagają leczenia albo usunięcia zęba. Głębokie rany także mogą wymagać zaopatrzenia. Usunięcie bywa najbezpieczniejszym rozwiązaniem i nie oznacza, że wszystkie starania zawiodły. Całkowicie wybitego mleczaka nie wszczepia się ponownie.

Opieka po urazie i kontrole

Przestrzegaj zaleceń dotyczących jedzenia, czyszczenia i łagodzenia bólu. Przez pewien czas łatwiejsze do jedzenia mogą być miękkie pokarmy. Delikatne czyszczenie miękką szczoteczką pomaga zachować higienę. Leki stosuj wyłącznie zgodnie z zaleceniami odpowiednimi do wieku i zdrowia dziecka.

Zgłaszaj się na zalecone kontrole. Ząb może po urazie zmienić kolor; wymaga to sprawdzenia, ale nie oznacza automatycznie konieczności usunięcia. Skontaktuj się z dentystą, jeśli ból narasta, pojawi się obrzęk lub krostka na dziąśle, ząb zacznie bardziej się ruszać albo dziecko dostanie gorączki lub poczuje się źle.

Niektóre urazy wpływają na rozwój lub wyrzynanie zęba stałego, dlatego zachowaj informacje o zdarzeniu. Utrata mleczaka nie oznacza automatycznie konieczności uzupełnienia braku; dentysta oceni, czy potrzebna jest obserwacja lub utrzymanie miejsca.

Więcej o codziennej higienie znajdziesz w poradniku dbania o zęby dziecka.