Próchnica wczesnego dzieciństwa: butelka, profilaktyka i leczenie

Próchnica może pojawić się, gdy tylko dziecku wyrzną się zęby. Określenia „próchnica butelkowa” często używa się dla próchnicy u małych dzieci, ale butelka jest tylko częścią obrazu. Znaczenie mają napoje, częstotliwość kontaktu zębów z cukrami, szczotkowanie i ochrona fluorkowa.

Zęby mleczne pomagają jeść i mówić oraz utrzymują miejsce dla stałych. Potrzebują pielęgnacji, choć z czasem wypadną.

Co sprzyja wczesnej próchnicy?

Bakterie w płytce nazębnej wykorzystują cukry i wytwarzają kwasy uszkadzające powierzchnię zęba. Częste słodkie napoje lub przekąski skracają czas na regenerację między atakami kwasów. Długie popijanie słodkiego napoju, z butelki lub kubka, zwiększa ekspozycję.

Karmienie mlekiem jest ważne dla niemowląt. Karmienie piersią ma korzyści zdrowotne. Ten poradnik nie jest powodem do jego zakończenia ani zastępowania potrzebnego mleka matki lub modyfikowanego wodą. Jeśli martwią Cię nocne karmienia i zęby, porozmawiaj z dentystą lub health visitor o wieku i potrzebach żywieniowych dziecka.

Nie wlewaj do butelki soku, słodzonej herbaty ani innych słodkich napojów. Około szóstego miesiąca wprowadzaj kubek otwarty lub kubek bez zaworka, ze swobodnym przepływem, gdy dziecko uczy się pić. Kubek nie czyni słodkich napojów nieszkodliwymi. NHS opisuje napoje i kubki dla małych dzieci.

Wczesna próchnica może wyglądać jak kredowobiała plama. Białe lub brązowe ślady nie wystarczają jednak do samodzielnej diagnozy, a część zmian trudno zobaczyć. Jeśli zauważysz zmianę, umów kontrolę, nawet bez bólu.

Prosty plan szczotkowania

Od pierwszego zęba używaj małej miękkiej szczoteczki i pasty z fluorem. Myj dwa razy dziennie, w tym na koniec dnia przed snem. Dzieciom poniżej trzech lat nakładaj śladową ilość pasty zawierającej co najmniej 1000 ppm fluoru. Przy większym ryzyku próchnicy dentysta może zalecić inne stężenie.

Od trzech do sześciu lat używaj porcji wielkości ziarnka grochu i pasty zawierającej 1000–1500 ppm fluoru. Kiedy dziecko już potrafi, zachęcaj do wypluwania nadmiaru bez późniejszego płukania. Dorosły powinien myć zęby dziecka lub pomagać co najmniej do ukończenia siedmiu lat, a w razie potrzeby dłużej.

Niemowlę nie musi płukać ust. Czyszczenie dziąseł przed wyrznięciem zębów nie zastępuje późniejszego szczotkowania pastą z fluorem. Więcej znajdziesz w poradniku o zębach mlecznych.

Pierwszą wizytę zaplanuj przy pierwszym zębie, najpóźniej do pierwszych urodzin. Jeśli jeszcze się nie odbyła, zapisz dziecko teraz, zamiast czekać do trzeciego roku życia. Krótka wizyta adaptacyjna może oswoić z gabinetem, ale ból lub obrzęk wymagają szybkiego badania, nie samej adaptacji.

Jak leczy się próchnicę u małego dziecka?

Leczenie zależy od głębokości zmian, objawów i tego, jak dziecko radzi sobie z wizytą. Wczesne uszkodzenie bez ubytku można czasem opanować fluorem, zmianą diety, szczotkowaniem i kontrolami. Lakier fluorkowy jest elementem opieki, a nie zamiennikiem codziennej higieny.

Po powstaniu ubytku może być potrzebne wypełnienie lub inny zabieg. Niektóre mleczaki warto zabezpieczyć koroną; bardzo zniszczone lub zakażone zęby mogą wymagać usunięcia. Dentysta omówi możliwości oraz zorganizuje dodatkowe wsparcie lub skierowanie. Nie istnieje wiarygodna reguła, że próchnica obejmie sąsiednie zęby w ciągu tygodnia.

W naszym gabinecie lakierowanie fluorkowe kosztuje £60 za łuk, a wypełnienie zęba mlecznego £70. To ceny pojedynczych usług, a nie pełna wycena leczenia. Badanie pozwoli ustalić potrzeby dziecka.

Ból zęba, obrzęk lub podejrzenie infekcji wymagają pilnej wizyty. Jeśli pomoc dentystyczna jest niedostępna, skontaktuj się z NHS 111. Dzwoń pod 999 lub jedź na A&E przy trudnościach z oddychaniem, mówieniem lub połykaniem, rozległym obrzęku ust albo obrzęku obejmującym oko lub wpływającym na widzenie.

Jeśli zauważysz zmianę w zębach dziecka, skontaktuj się z nami w sprawie badania.