Zmiany koloru zębów: co warto sprawdzić?

Zęby naturalnie różnią się kolorem. Żółtawy odcień nie oznacza automatycznie choroby, a bardzo białe zęby nie dowodzą zdrowia jamy ustnej. Nowa plama lub zmiana koloru jednego zęba wymaga uwagi, szczególnie przy bólu, nadwrażliwości lub niedawnym urazie.

Osad powierzchniowy czy zmiana wewnątrz zęba?

Herbata, kawa, czerwone wino i tytoń mogą pozostawiać przebarwienia na powierzchni. Kolor może też zmieniać się z wiekiem, po leczeniu dentystycznym lub wskutek zmian w samym zębie. Mocniejsze szczotkowanie nie usunie każdego rodzaju przebarwienia i może uszkodzić dziąsła.

Powiedz dentyście, kiedy pojawiła się zmiana, czy dotyczy jednego zęba czy kilku oraz czy wystąpił uraz lub leczenie. Może być potrzebne dokładniejsze badanie albo zdjęcie RTG. Sam kolornik lub fotografia nie pozwalają ustalić przyczyny.

Białe, żółte i brązowe plamy

Kredowobiały obszar może być wczesnym objawem próchnicy, ale niektóre plamy powstają podczas tworzenia szkliwa. Wymagają innego postępowania. Poradnik NHS o próchnicy wyjaśnia, że zmiana próchnicowa może być także brązowa lub czarna i początkowo nie boleć.

U dzieci zaburzenia rozwoju szkliwa mogą powodować kremowe, żółte lub brązowe plamy, czasem z nadwrażliwością lub kruszeniem. Przykładem jest hipomineralizacja trzonowcowo-siekaczowa (MIH), opisana przez Wirral Community Health and Care NHS Trust. Dentysta musi ocenić rozmieszczenie zmian i stan zębów, zamiast rozpoznawać problem wyłącznie po kolorze.

Żółty odcień może stawać się bardziej widoczny, gdy szkliwo się ścieńcza i prześwituje spod niego zębina. Brązowe plamy mogą być osadem powierzchniowym albo wiązać się z próchnicą lub zmianą wewnątrz zęba. Różnice omawia nasz poradnik o brązowych plamach.

Nietypowy kolor jednego zęba

Pokaż dentyście nowy różowy, szary lub ciemny obszar, szczególnie po urazie albo wcześniejszym leczeniu. Zmiany miazgi lub materiały stomatologiczne mogą wpływać na wygląd, ale kolor nie wskazuje wiarygodnie konkretnego materiału ani choroby.

Nie zakładaj, że białe lub żółte plamy oznaczają chorobę tarczycy albo że różowy kolor zęba świadczy o rzadkiej chorobie dziedzicznej. Poinformuj dentystę o istotnych chorobach i lekach; dalszą diagnostykę należy dobierać po badaniu.

Jakie leczenie może pomóc?

Najpierw trzeba ustalić przyczynę. Powierzchniowe osady mogą ustąpić po profesjonalnym czyszczeniu. Próchnica, uszkodzone szkliwo lub problemy wewnątrz zęba wymagają odpowiedniego postępowania przed rozważeniem zabiegu estetycznego.

Wybielanie może rozjaśnić naturalne zęby w odpowiednich przypadkach, ale nie leczy próchnicy i nie wybiela wypełnień ani koron w ten sam sposób. Poradnik NHS o wybielaniu wyjaśnia, dlaczego najpierw potrzebna jest kontrola dentystyczna. Nie próbuj usuwać plam kwasami, zdrapywaniem ani ściernymi domowymi mieszankami.

Przy nowej lub niewyjaśnionej zmianie umów badanie. Znaczny ból lub obrzęk wymagają pilnej porady dentystycznej. Jeśli zmienia się kolor zęba dziecka, umów kontrolę, zamiast próbować produktów wybielających w domu.