Profilaktyka zębów u dzieci: lakowanie i lakier fluorkowy

Profilaktyka zmniejsza ryzyko próchnicy u dziecka, ale żaden pojedynczy zabieg nie gwarantuje zdrowia wszystkich zębów. Codzienne szczotkowanie, rozsądne ograniczanie cukru i kontrole u dentysty uzupełniają zabiegi wykonywane w gabinecie.

Zęby mleczne są ważne dla jedzenia, komfortu dziecka i jego rozwoju. Nawet ząb, który z czasem wypadnie, wymaga pomocy, jeśli boli lub ma próchnicę. Wczesne wizyty dają rodzicom okazję do zadawania pytań, zanim problem stanie się trudniejszy do opanowania.

Zacznij od pierwszego zęba

Szczotkuj od pojawienia się pierwszego zęba, używając pasty z fluorem. Pierwszą wizytę zaplanuj, gdy zęby zaczynają się wyrzynać, najpóźniej przed pierwszymi urodzinami. Poniżej trzeciego roku życia używaj śladowej ilości pasty, a od trzech do sześciu lat porcji wielkości ziarnka grochu. Pomagaj w myciu lub nadzoruj je co najmniej do ukończenia siedmiu lat, a w razie potrzeby dłużej.

Myj zęby dwa razy dziennie, w tym przed snem. Kiedy dziecko potrafi już wypluwać, zachęcaj je do wyplucia pasty bez płukania. Zapytaj dentystę o odpowiednie stężenie fluoru. Przecieranie dziąseł przed wyrżnięciem zębów nie gwarantuje ochrony przed późniejszą próchnicą. Niemowlęcia nie należy nakłaniać do płukania ust.

Na czym polega lakowanie?

Lak pokrywa wybrane zagłębienia i bruzdy na powierzchniach żujących, zwykle stałych zębów bocznych. Tworzy barierę w miejscach trudnych do czyszczenia. To inny zabieg niż lakierowanie preparatem fluorkowym, który nakłada się na powierzchnię zęba w innym celu.

Przed zaleceniem lakowania dentysta oceni zęby i ryzyko próchnicy. Pierwsze stałe trzonowce często pojawiają się, gdy dziecko nadal ma mleczaki. Nie trzeba więc czekać na wypadnięcie wszystkich zębów mlecznych, aby zapytać o zabieg.

Lak wymaga sprawdzania podczas kolejnych wizyt, ponieważ może się ścierać lub wypadać. Chroni pokryty obszar, a nie każdą powierzchnię każdego zęba, i nie zastępuje szczotkowania. Ząb z ubytkiem potrzebuje osobnego planu leczenia; nie należy zakładać, że sama powłoka profilaktyczna rozwiąże problem.

Jak działa lakier fluorkowy?

Fluor pomaga chronić zęby przed próchnicą. Osoba z zespołu stomatologicznego może nałożyć niewielką ilość lakieru z fluorem na zęby mleczne lub stałe. Od ukończenia trzech lat dzieciom zwykle należy proponować zabieg co najmniej dwa razy w roku. Młodsze dzieci również mogą odnieść korzyść, jeśli dentysta oceni ryzyko próchnicy jako podwyższone. Oba zabiegi opisuje poradnik NHS o zębach dzieci.

Nałożenie preparatu jest zwykle szybkie, ale produkt musi być odpowiedni dla dziecka. Powiedz zespołowi o alergiach, wcześniejszych reakcjach i ciężkiej astmie. Niektóre lakiery zawierają m.in. kalafonię, która może wywołać reakcję alergiczną u osób uczulonych. Stosuj zalecenia dla konkretnego preparatu: zasady jedzenia i szczotkowania po zabiegu nie zawsze są identyczne.

Nie rozpoczynaj podawania tabletek lub kropli z fluorem bez porady specjalisty. Trzeba uwzględnić wiek dziecka i inne źródła fluoru. Regularne połykanie nadmiernych ilości podczas rozwoju zębów może powodować fluorozę. Nie oznacza to rezygnacji z zalecanej pasty z fluorem. Przechowuj pastę poza zasięgiem dziecka i kontroluj używaną ilość.

Profilaktyka na co dzień

Ogranicz częste słodkie przekąski i napoje, także soki. Jeśli szczotkowanie lub organizacja posiłków sprawiają trudność, poproś zespół o realistyczne propozycje zmian. Wizyta profilaktyczna ma pomóc, a nie oceniać rodzicielstwo.

Wizyta adaptacyjna może oswoić dziecko z gabinetem, ale nie gwarantuje, że nigdy nie poczuje lęku. Przy umawianiu wizyty powiedz o obawach i potrzebnym wsparciu.

Jeśli dziecko ma już ból, obrzęk lub uraz, zaznacz to przy zapisie. Może potrzebować badania i leczenia zamiast rutynowej profilaktyki. Terminy kontroli oraz kolejnego lakierowania lub lakowania powinny wynikać z indywidualnego planu.