Kiedy trzeba usunąć ząb mleczny?

Większość zębów mlecznych wypada naturalnie, gdy ich korzenie stopniowo się wchłaniają i rozwijają się zęby stałe. Czasem jednak ząb potrzebuje leczenia lub usunięcia wcześniej. Decyzja zależy od jego stanu, objawów dziecka i etapu rozwoju uzębienia.

Mleczaki pomagają jeść i mówić oraz utrzymują miejsce dla zębów stałych. Zasługują na opiekę, mimo że z czasem zostaną zastąpione.

Kiedy wypadają mleczaki?

Większość dzieci ma komplet 20 zębów mlecznych około trzecich urodzin, a zaczyna je tracić mniej więcej w wieku sześciu lat. Wymiana trwa kilka lat; niektóre mleczaki pozostają do około 12–13 roku życia. Tempo rozwoju jest indywidualne. Ząb nie wymaga usunięcia tylko dlatego, że inne dziecko już straciło swój.

Pierwsze stałe trzonowce zwykle wyrzynają się za mleczakami, zamiast je zastępować. Ósemki, jeśli występują, pojawiają się znacznie później i nie zawsze się wyrzynają. Nie ma jednego wieku, w którym każdy musi mieć komplet widocznych zębów stałych.

Kiedy może być potrzebne usunięcie?

Dentysta może zalecić usunięcie mocno uszkodzonego mleczaka, którego nie da się odbudować, lub zęba z zakażeniem, którego nie można odpowiednio opanować przy jego zachowaniu. Oceny wymaga też mleczak, który pozostaje na miejscu i przeszkadza w wyrzynaniu się zęba stałego. Planowe usunięcie bywa częścią leczenia ortodontycznego.

Próchnica lub ból nie oznaczają automatycznie ekstrakcji. Zależnie od wyników badania możliwe są wypełnienie, korona lub leczenie miazgi wewnątrz zęba. Dentysta uwzględni, jak długo ząb może jeszcze służyć, czy można go naprawić oraz jak dziecko poradzi sobie z leczeniem.

Wczesna utrata może pozwolić sąsiednim zębom przesunąć się w wolne miejsce. Nie oznacza to nieuchronnego rozchwiania ani zaburzeń mowy u każdego dziecka. Zapytaj, czy przestrzeń wymaga obserwacji lub innego postępowania, które pomoże zębowi stałemu wyrżnąć się prawidłowo.

Nie wyrywaj w domu mocno osadzonego zęba. Jeśli za mleczakiem pojawia się ząb stały, umów badanie, zamiast usuwać mleczaka siłą.

Ból i obrzęk wymagają uwagi

Skontaktuj się szybko z dentystą, jeśli dziecko ma ból zęba, obrzęk lub podejrzenie zakażenia. Nie czekaj, aż zakażony ząb sam wypadnie. Gdy nie możesz dotrzeć do dentysty, NHS 111 pomoże uzyskać pilną poradę. Trudności w oddychaniu lub połykaniu albo obrzęk obejmujący oko wymagają pomocy w trybie nagłym.

Jeśli zalecono ekstrakcję, zespół powinien wyjaśnić kontrolę bólu, sposób wsparcia dziecka i opiekę po zabiegu. Powiedz o lęku lub wcześniejszych trudnych doświadczeniach. Organizacja leczenia zależy od potrzeb dziecka; czasem wskazane jest skierowanie.

Jak zmniejszać ryzyko próchnicy?

Zacznij szczotkowanie od pierwszego zęba. Myj zęby dwa razy dziennie pastą z fluorem: poniżej trzeciego roku życia stosuj śladową ilość zawierającą co najmniej 1000 ppm, a od ukończenia trzech do sześciu lat porcję wielkości ziarnka grochu o stężeniu 1000–1500 ppm. Od siedmiu lat używaj 1350–1500 ppm. Pomagaj lub nadzoruj mycie co najmniej do ukończenia siedmiu lat, a w razie potrzeby dłużej. Zachęcaj do wypluwania pasty bez płukania.

Ogranicz częstotliwość słodkich przekąsek i napojów. Pierwszą wizytę zaplanuj, gdy pojawi się pierwszy ząb, najlepiej przed pierwszymi urodzinami. Dentysta może doradzić lakierowanie fluorkowe i lakowanie bruzd stosownie do ryzyka próchnicy. Profilaktyka zmniejsza to ryzyko, ale nie gwarantuje, że ekstrakcja nigdy nie będzie potrzebna.

Skontaktuj się z nami, jeśli niepokoi Cię mleczak lub chcesz pomóc dziecku przygotować się do wizyty.