Torbiel zębopochodna to jama w tkankach, często w kości szczęki lub żuchwy, zawierająca płyn albo inną treść i zwykle mająca wyściółkę. Niektóre powstają przy korzeniu zakażonego zęba, inne rozwijają się inaczej, na przykład wokół zęba niewyrzniętego.
Zmianę można wykryć podczas badania lub na zdjęciu RTG wykonanym z innego powodu. Może istnieć bez bólu. Kolejnym krokiem jest ustalenie, czym jest widoczna zmiana i czy wymaga leczenia lub obserwacji.
Dlaczego powstają torbiele?
Torbiel zapalna może być związana z zakażeniem zęba, którego miazga obumarła. Miazga to miękka tkanka wewnątrz zęba. Wcześniej mogła wystąpić próchnica lub uraz.
Inne torbiele mają związek z rozwojem zębów, a nie zakażeniem. Nie każda wynika z niedostatecznego czyszczenia lub wcześniejszych zabiegów. Znalezienie torbieli po leczeniu kanałowym samo w sobie nie dowodzi, że wykonano je nieprawidłowo.
Objawy i badanie
Niektóre torbiele nie dają objawów. Inne mogą wiązać się z obrzękiem, tkliwością, wyciekiem, zmianą położenia zębów lub ich ruchomością. Te objawy mają również inne możliwe przyczyny. Sam ciemniejszy ząb lub ból nie wystarczają do rozpoznania torbieli.
Dentysta zbada okolicę, oceni sąsiednie zęby i odpowiednie zdjęcia. Może skierować Cię do chirurga stomatologicznego lub innego specjalisty. RTG pokazuje położenie i rozległość zmiany w kości, ale nie zawsze pozwala odróżnić torbiel od innych zmian.
Do ustalenia rozpoznania może być potrzebna próbka tkanki. Badanie laboratoryjne materiału usuniętego podczas zabiegu pomaga określić jego rodzaj i dalsze kontrole. Zapytaj o wstępne rozpoznanie i termin otrzymania wyników.
Na czym polega leczenie?
Plan zależy od rozpoznania, wielkości i położenia torbieli, sąsiednich struktur oraz stanu zębów. Nie ma jednej kolejności zabiegów, przez którą musi przejść każdy pacjent.
Jeśli problem wiąże się z zakażonym zębem możliwym do zachowania, można rozważyć leczenie kanałowe lub jego powtórzenie. Usunięcie zakażenia może umożliwić gojenie okolicy, ale potrzebne są kontrole odpowiedzi na leczenie. Samo wypełnienie nie leczy zakażenia w kanale korzeniowym.
Zabieg chirurgiczny może polegać na usunięciu torbieli wraz z jej wyściółką, a nie tylko opróżnieniu zawartości. Przy niektórych większych zmianach chirurg może zaplanować otwarcie lub drenaż, aby zmniejszyć ich rozmiar przed dalszym leczeniem. Powinien wyjaśnić pielęgnację i sposób kontroli tego etapu.
Resekcja wierzchołka korzenia, czyli apikoektomia, leczy wybrane problemy wokół końca korzenia. Bywa rozważana, gdy zwykłe leczenie kanałowe lub powtórne leczenie nie są odpowiednie albo nie rozwiązały problemu. Nie jest uniwersalnym ostatnim etapem leczenia każdej torbieli. Czasem związanego ze zmianą zęba nie można uratować i omawia się ekstrakcję.
Zespół powinien wyjaśnić spodziewaną korzyść, alternatywy i ryzyko, w tym zagrożenia dotyczące pobliskich nerwów lub innych struktur. Przeczytaj więcej o leczeniu kanałowym.
Kontrole i objawy wymagające pomocy
Przychodź na kontrole zalecane dla ustalonego rozpoznania, nawet jeśli okolica już nie boli. Ocena gojenia może wymagać obrazowania, a niektóre torbiele mogą nawracać. Przy obserwacji ustal termin następnego badania i zmiany, które trzeba zgłosić.
Pilnie zasięgnij porady stomatologicznej przy narastającym obrzęku, silnym bólu, ropie lub gorączce. Skontaktuj się z NHS 111, jeśli nie masz dostępu do pilnego leczenia. Dzwoń pod 999 lub zgłoś się do A&E przy trudnościach z oddychaniem, połykaniem lub mówieniem, obrzęku obejmującym oko lub wpływającym na wzrok albo znacznej trudności w otwieraniu ust.
Pielęgnacja jamy ustnej i leczenie problemów we właściwym czasie mogą ograniczyć część zagrożeń związanych z zakażeniem, ale nie zapobiegają każdemu rodzajowi torbieli. Odstępy między kontrolami powinny odpowiadać Twoim potrzebom. Skontaktuj się z nami, jeśli zauważysz nowy obrzęk lub potrzebujesz oceny zmiany wykrytej na zdjęciu RTG.