Noszenie aparatu ortodontycznego: fakty i mity
Opublikowano · Ortodoncja · Polski Dentysta w UK
Początek leczenia ortodontycznego rodzi praktyczne pytania: czy będzie bolało, co można jeść i jak czyścić zęby? Aparat przesuwa zęby stopniowo, a odczucia zależą od konstrukcji i potrzebnego leczenia.
Oto częste twierdzenia o noszeniu aparatu i ich znaczenie w praktyce.
„Aparat boli przez cały czas”
Zęby mogą być bolesne przez kilka dni po założeniu lub regulacji. Na czas przyzwyczajania może pomóc miększe jedzenie. W razie potrzeby zapytaj zespół lub farmaceutę o odpowiednie leki przeciwbólowe i przestrzegaj instrukcji produktu.
Stałego lub narastającego bólu nie należy po prostu znosić. Skontaktuj się z ortodontą, jeśli trwa dłużej niż kilka dni, dziąsła stają się bardzo bolesne lub obrzęknięte albo aparat się uszkodzi. Przy ocierającym zamku zespół pokaże użycie wosku ortodontycznego i oceni potrzebę korekty.

„Aparaty są tylko dla dzieci”
Dorośli również mogą korzystać z ortodoncji. Przy kwalifikacji liczy się stan zębów, dziąseł i kości podtrzymującej. Niektóre metody wykorzystujące wzrost szczęk stosuje się głównie u rosnących dzieci, dlatego możliwości mogą różnić się z wiekiem.
Aparaty metalowe, zamki ceramiczne, aparaty lingwalne i nakładki mają różne zastosowania i ograniczenia. Mniejsza widoczność nie oznacza automatycznie większego komfortu ani lepszej kwalifikacji. Zapytaj, co pozwoli uzyskać potrzebne przesunięcia i z czym wiąże się noszenie.

„Aparat nie wpływa na ryzyko próchnicy”
Aparat stały tworzy miejsca gromadzenia płytki i resztek. Bez skutecznego czyszczenia i ograniczenia słodkich przekąsek oraz napojów mogą powstać białe plamy, ubytki i zapalenie dziąseł. Problemy nie są nieuniknione, ale zapobieganie jest ważną częścią terapii.
Dokładnie szczotkuj pastą z fluorem i czyść wokół zamków, pod łukiem oraz między zębami tak, jak pokaże zespół. Oprócz wizyt ortodontycznych kontynuuj kontrole dentystyczne. Zgłoś trudności z higieną, aby uzyskać pomoc w dostosowaniu techniki.
„Dziecko potrzebuje aparatu, bo zaniedbano jego zęby”
To niesprawiedliwe i nieprawdziwe założenie. Na ustawienie wpływają wielkość zębów, wzrost szczęk i cechy dziedziczne. Znaczenie mogą mieć też nawyki, urazy i wczesna utrata mleczaków, ale wada zgryzu nie dowodzi zaniedbań rodziców ani niewłaściwego szczotkowania.
Dbanie o mleczaki pomaga zapobiegać bólowi i zakażeniom oraz zachować miejsce dla zębów stałych. Nie pozwala uniknąć każdej wady. Regularne kontrole umożliwiają ocenę wyrzynania i zgryzu.

„Po zdjęciu aparatu zęby zostają na miejscu”
Zęby mogą przesuwać się po leczeniu i zmieniać położenie z wiekiem. Retainery pomagają utrzymać efekt. Przestrzegaj zaleceń dotyczących rodzaju, harmonogramu i długoterminowego stosowania retencji.
Aparaty retencyjne ruchome wymagają czyszczenia i ostrożnego przechowywania, a stałe czyszczenia przy drucie i kontroli. Zgłoś pęknięcie, poluzowanie lub niedopasowanie; nie czekaj, aż przesunięcie stanie się widoczne. Retencja zmniejsza niepożądany ruch, lecz nie gwarantuje, że nigdy nic się nie zmieni.

„Z aparatem nie można normalnie jeść”
Może być potrzebna zmiana sposobu jedzenia, szczególnie przy aparacie stałym. Twarde lub kleiste produkty mogą uszkadzać zamki i druty. Odpowiednie chrupkie pokarmy pokrój na mniejsze kawałki, zamiast odgryzać przednimi zębami. Dbaj o różnorodne posiłki i ogranicz częste słodkie przekąski oraz napoje.
Aparaty ruchome i nakładki mają własne instrukcje dotyczące jedzenia, czyszczenia i czasu noszenia. Stosuj zalecenia dla swojej konstrukcji zamiast zasad dotyczących innego aparatu.

Jeśli rozważasz leczenie, skontaktuj się z nami w sprawie badania. Zapytaj o cały plan, kontrole i retainery, a także cennik ortodoncji.
