Co uszkadza zęby i jak ograniczyć ryzyko?

Zęby mogą ulegać uszkodzeniu na różne sposoby. Próchnica, erozja kwasowa i zgrzytanie to odmienne procesy, wymagające odpowiedniego postępowania. Codzienna pielęgnacja pomaga, ale część zagrożeń wiąże się ze zdrowiem, lekami lub zgryzem i wymaga porady specjalisty.

Badanie może wykryć problemy, zanim zaczną boleć. Pozwala też omówić nadwrażliwość, zużycie zębów lub inne zmiany, zamiast zakładać, że każdy objaw wymaga plomby.

Płytka, cukier i próchnica

Płytka to warstwa bakterii na zębach. Bakterie wykorzystują cukry i wytwarzają kwasy, które mogą prowadzić do próchnicy. Częste słodkie przekąski lub napoje oznaczają powtarzającą się ekspozycję, dlatego ważna jest zarówno ilość, jak i częstotliwość spożywania.

Szczotkuj dwa razy dziennie pastą z fluorem, wypluwaj bez płukania i czyść przestrzenie międzyzębowe. Płytka utwardzona w kamień wymaga profesjonalnego usunięcia. Nie jest jedynie resztkami jedzenia i nie da się jej usunąć szczoteczką po stwardnieniu. Bakterie naturalnie występują w jamie ustnej; jej sterylizacja nie jest celem ani realnym efektem czyszczenia.

Erozja kwasowa to inny proces

Kwaśne jedzenie i napoje mogą bezpośrednio uszkadzać szkliwo, bez udziału kwasów wytwarzanych przez bakterie. Gazowany napój bez cukru nadal może być kwaśny. Refluks i powtarzające się wymioty narażają zęby na kwas żołądkowy; omów je z lekarzem.

Pij kwaśne napoje przy posiłku zamiast sączyć je przez dłuższy czas. Nie przetrzymuj ich w ustach ani nie przepłukuj nimi zębów. Po kwaśnym napoju lub wymiotach wypłucz usta wodą zamiast natychmiast szorować zęby. Przy częstej ekspozycji na kwasy zapytaj o odpowiednią rutynę szczotkowania. Nie trzeba eliminować wszystkich owoców ze zbilansowanej diety.

Nadwrażliwość lub zmiana kształtu zęba może mieć różne przyczyny. Dentysta oceni, czy dochodzi do zużycia i co może się do niego przyczyniać.

Zgrzytanie, zaciskanie i nawyki

Zgrzytanie lub zaciskanie może przyczyniać się do ścierania, pęknięć i bólu okolicy szczęk. Stres może się z tym wiązać, ale nie jest jedynym możliwym czynnikiem. Dentysta oceni zęby i omówi ochronę albo inne formy pomocy.

Nierówny zgryz nie oznacza automatycznie konieczności aparatu. Przydatność ortodoncji zależy od problemu i spodziewanej korzyści. Nie obgryzaj paznokci, nie gryź twardych przedmiotów ani nie otwieraj opakowań zębami, ponieważ może to uszkadzać zęby i odbudowy.

Choroby, suchość jamy ustnej i leki

Zwykłe przeziębienie nie uszkadza automatycznie zębów dlatego, że układ odpornościowy jest zajęty. Choroba może jednak zmieniać jedzenie, picie i higienę. Odwodnienie, oddychanie przez usta i niektóre leki powodują suchość, ograniczając ochronne działanie śliny.

Dbaj o delikatną higienę i pij wodę, jeśli możesz. Przy utrzymującej się suchości zasięgnij porady. Cukrzyca ma znaczenie dla zdrowia dziąseł; poinformuj o niej dentystę i współpracuj z zespołem prowadzącym leczenie.

Niektóre leki wpływają na rozwijające się zęby lub powodują inne objawy w jamie ustnej. Nie jest to powód, aby odmawiać antybiotyku lub przerywać przepisane leczenie. Ryzyko zależy od preparatu i sytuacji. Omów obawy z lekarzem lub farmaceutą i powiedz dentyście, co przyjmujesz. Leki dla dzieci należy stosować według profesjonalnych zaleceń, a nie ogólnej zasady zaczerpniętej z artykułu stomatologicznego.

Kiedy poprosić o poradę?

Umów wizytę przy utrzymującej się nadwrażliwości, ukruszeniu, krwawieniu dziąseł lub zmianie zgryzu. Ból lub obrzęk wymagają szybkiej porady. Silny obrzęk utrudniający oddychanie lub połykanie wymaga pomocy ratunkowej pod 999 albo na A&E.

Częstotliwość rutynowych kontroli powinna odpowiadać Twoim potrzebom. Wczesne badanie może uprościć leczenie, ale nie gwarantuje, że wypełnienie zawsze pozwoli uniknąć leczenia kanałowego lub utraty zęba. Skontaktuj się z nami, aby omówić problem lub umówić przegląd.