Hiperdoncja: zęby nadliczbowe i wskazania do leczenia

Hiperdoncja oznacza rozwój dodatkowych zębów, określanych przez dentystów jako nadliczbowe. Mogą być widoczne w ustach lub pozostawać pod dziąsłem. Występują zarówno w uzębieniu mlecznym, jak i stałym.

Znalezienie dodatkowego zęba nie oznacza automatycznie konieczności usunięcia. Dentysta musi ustalić jego położenie, wpływ na inne zęby oraz ryzyko leczenia lub obserwacji.

Co jest zębem nadliczbowym?

Dodatkowy ząb może przypominać zwykły albo mieć inny kształt, na przykład małego stożka. Ząb nadliczbowy o prawidłowym kształcie bywa nazywany zębem dodatkowym. Te określenia opisują jego budowę, a nie wyłącznie to, czy wyrżnął się przez dziąsło.

Samo liczenie widocznych zębów nie wystarcza do rozpoznania hiperdoncji. W rozwoju dziecka mleczaki i zęby stałe naturalnie występują obok siebie. Mleczak może też pozostać po rozpoczęciu wyrzynania następcy. Wymaga to oceny, ale nie jest tym samym co rozwój dodatkowego zęba stałego.

Podobnie nie każdy dorosły ma 32 widoczne zęby. Ósemki mogą nie powstać, pozostać niewyrżnięte lub być wcześniej usunięte. Jeśli po ekstrakcji pojawi się niespodziewany ząb, dentysta powinien sprawdzić, czym jest, zamiast zakładać wyrastanie nowego kompletu zębów.

Dlaczego powstają dodatkowe zęby?

Przyczyna nie zawsze jest jasna. Dodatkowe zęby mogą występować bez innej rozpoznanej choroby albo razem z pewnymi schorzeniami dziedzicznymi lub rozwojowymi. Wywiad rodzinny i zdrowotny pomaga ustalić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka. Sam dodatkowy ząb nie oznacza rozpoznania zespołu genetycznego.

To zaburzenie rozwoju uzębienia, a nie skutek niedokładnego szczotkowania. Dobra higiena nadal pomaga chronić obecne zęby.

Czy zęby nadliczbowe powodują problemy?

Czasem dodatkowy ząb nie daje objawów. W innych przypadkach może blokować lub opóźniać wyrzynanie sąsiedniego zęba, sprzyjać stłoczeniu, wpływać na zgryz lub utrudniać czyszczenie. Niewyrżnięty ząb może niekiedy wiązać się z torbielą.

Nie należy pomijać problemów mleczaków z założeniem, że i tak wypadną. Dentysta sprawdzi relację dodatkowego lub przetrwałego zęba mlecznego do rozwijających się zębów stałych. Jednocześnie niepotrzebny zabieg może zagrażać sąsiednim rozwijającym się zębom, dlatego ważny jest termin leczenia.

Umów badanie, jeśli zauważysz niespodziewany ząb, utrzymujący się obrzęk lub opóźnienie wyrzynania zęba stałego w porównaniu z drugą stroną. Takie objawy mają kilka możliwych przyczyn. Nie musisz samodzielnie stawiać rozpoznania.

Obserwacja czy leczenie?

Badanie i — gdy jest to uzasadnione — zdjęcia RTG pozwalają zidentyfikować zęby i ich położenie. W bardziej złożonej sytuacji dentysta może włączyć ortodontę, stomatologa dziecięcego lub chirurga stomatologicznego.

Obserwacja może być odpowiednia, gdy ząb nie powoduje problemów, a ryzyko pozostawienia jest akceptowalne. Usunięcie można zalecić, jeśli blokuje wyrzynanie, zaburza funkcję lub wiąże się z chorobą. Decyzja uwzględnia położenie, sąsiednie korzenie, etap rozwoju i Twoje preferencje.

Jeśli trzeba usunąć ząb, zespół wyjaśni zabieg i jego termin. Niektóre zęby później wyrzynają się lub ustawiają bez dalszej interwencji. Inne wymagają pomocy ortodontycznej i kontroli. Ekstrakcja ani aparat nie są automatycznym wymogiem przy każdym zębie nadliczbowym.

Aby omówić dodatkowy ząb lub rozwój uzębienia dziecka, skontaktuj się z naszym zespołem.