Pasta z fluorem jest zalecana w profilaktyce próchnicy. Odpowiednie stężenie i ilość, regularne szczotkowanie oraz unikanie połykania pasty pozwalają bezpiecznie korzystać z jej działania. Nie oznacza to jednak, że połknięcie dowolnej ilości jest nieszkodliwe.
Jak działa fluor w paście?
W pastach i innych produktach stomatologicznych stosuje się związki fluoru, czyli fluorki. Pomagają zębom lepiej opierać się działaniu kwasów i odbudowywać początkowe ubytki minerałów. Korzystne działanie wynika przede wszystkim z kontaktu z powierzchnią zęba.
Fluorki występują też naturalnie w wodzie i niektórych pokarmach. Nie trzeba jeść więcej takich produktów ani przyjmować suplementów, aby pasta działała. Suplementy i preparaty na receptę należy stosować wyłącznie po zaleceniu specjalisty.
Poradnik Oral Health Foundation o fluorze wyjaśnia jego rolę w zapobieganiu próchnicy.

Jak wybrać pastę i prawidłowo jej używać?
Myj zęby przez około dwie minuty dwa razy dziennie, w tym przed snem. Dorosłym zwykle zaleca się pastę zawierającą 1350–1500 ppm fluoru; stężenie znajdziesz na opakowaniu. Wypluj nadmiar pasty i nie płucz ust bezpośrednio po szczotkowaniu.
Dzieci potrzebują niewielkiej ilości pasty dobranej do wieku:
- Poniżej trzeciego roku życia: cienka smuga pasty zawierającej co najmniej 1000 ppm fluoru, chyba że dentysta zaleci inaczej.
- Od trzech do sześciu lat: ilość wielkości ziarnka grochu, o stężeniu 1000–1500 ppm.
- Od siedmiu lat: pasta zawierająca 1350–1500 ppm; nadal sprawdzaj, czy dziecko dokładnie myje zęby.
Dorosły powinien myć zęby małemu dziecku, a później nadzorować naukę i pomagać w szczotkowaniu. Zachęcaj do wypluwania, nie połykania pasty. Nie pozwalaj dziecku jeść jej ani zlizywać z tubki. Między użyciami przechowuj pastę poza jego zasięgiem. Więcej wskazówek zawiera poradnik NHS o myciu zębów dzieci.
Pasty na receptę o wyższym stężeniu są przeznaczone dla określonych pacjentów i grup wiekowych. Stosuj je zgodnie z zaleceniem i nie udostępniaj dziecku ani innym domownikom. Płyn do płukania to osobny produkt: nie każdy go potrzebuje i nie należy używać go tuż po szczotkowaniu.
Czym jest fluoroza zębów?
Fluoroza rozwija się, gdy podczas formowania się zębów wielokrotnie połykana jest nadmierna ilość fluoru. Może powodować białe plamki lub linie na szkliwie, a w bardziej nasilonych przypadkach zmiany koloru lub powierzchni. Sama biała plamka nie wystarcza do rozpoznania, ponieważ zmiany szkliwa mają też inne przyczyny.
Fluoroza różni się od ostrego zatrucia po połknięciu dużej ilości produktu. Zalecana ilość pasty i nadzór nad dzieckiem pomagają ograniczyć niepotrzebne połykanie oraz ryzyko fluorozy.

Co zrobić po połknięciu pasty?
Przypadkowe połknięcie niewielkiej ilości podczas zwykłego mycia zębów różni się od zjedzenia pasty z tubki. Ryzyko zależy od stężenia produktu, połkniętej ilości oraz wieku i masy ciała. Nie ma jednej bezpiecznej dla wszystkich liczby tubek ani granicy wyrażonej w gramach.
Jeśli nie wiesz, czy połknięta ilość może zaszkodzić, niezwłocznie zadzwoń do NHS 111 i miej pod ręką opakowanie. Przy podejrzeniu zatrucia szukaj pilnej pomocy na A&E lub pod numerem 999; dzwoń pod 999 przy utracie przytomności, drgawkach lub poważnych trudnościach z oddychaniem. Nie czekaj na objawy i nie wywołuj wymiotów. Postępuj zgodnie z zaleceniami NHS dotyczącymi zatrucia oraz otrzymanymi wskazówkami.
Jeśli masz wątpliwości dotyczące fluoru
Poproś dentystę o pomoc w wyborze pasty odpowiedniej do wieku i ryzyka próchnicy. Może też ocenić nowe plamki, nadwrażliwość i inne zmiany. Nie zastępuj pasty z fluorem niesprawdzonym produktem wyłącznie z powodu alarmującego wpisu w internecie.
Możesz skontaktować się z gabinetem, aby porozmawiać o zdrowiu jamy ustnej. Pytania o bezpieczeństwo zasługują na jasne wyjaśnienie.
